प्रकाश खालिङ 
सिन्धुपाल्चोकको मांखा र राम्चे
गाविसको जुरेमा गत साउन १७ गते गएको विनाशकारी पहिरोका कारण
कृत्रिम अभावको समस्या देखिन थालेको छ । पहिरोका कारण चीनसँग
जोडिएको एक मात्र राजमार्ग अरनिको राजमार्ग पूर्ण रुपमा बन्द भएपछि
निजी क्षेत्रका हेलिकोप्टर कम्पनीहरु मालामाल बनेका छन् । अरनिको
राजमार्ग ठप्प भएपछि तातोपानी हुँदै धार्मिक पर्यटकीय गन्तव्य कैलाश
टुर (मानसरोवरलगायत) गएका पर्यटकहरु ओसार्न अहिले हेलिकोप्टर
कम्पनीहरु भ्याइनभ्याइ छन् । कैलाश टुर तथा त्यस क्षेत्रमा घुम्न जाने
पर्यटकको लागि हेलिकोप्टर चार्टर अहिलेको एउटै मात्रै विकल्प
बनेको छ ।
निजी
क्षेत्रका हेलिकोप्टर कम्पनीले दैनिक ५ देखि १५ वटासम्म तातोपानी
उडान भरिरहेका छन् । पहिरोले अरनिको राजमार्ग बन्द गरेपछि
बिरामी वा अपर्झट आइपनेर् समस्या समाधानको लागि पैसा तिरेर
हेलिकोप्टर सेवा लिनका लागि पनि ठूलै सोर्सफोर्स लगाउनुपनेर्
अवस्था आएको छ । हेलिकोप्टर कम्पनीहरुले रकमको आधारमा जता बढी
पैसा आउँछ त्यतै हेलिकोप्टर पठाउने गरेका छन् । अहिले कुनै पनि
कम्पनीलाई हेलिकोप्टर सेवाको लागि सम्पर्क गर्दा हेलिकोप्टर
तातोपानी गएको छ भन्ने उत्तर पाइन्छ । भएका हेलिकोप्टर तातोपानी
उडानमा व्यस्त भइदिनाले सर्वसाधारण जनता हेलिकोप्टर सेवा लिनबाट
वञ्चित भएका छन् । हेलिकोप्टर कम्पनीहरुसँग पर्याप्त हेलिकोप्टर
नहुनु र भएका हेलिकोप्टरहरु तातोपानी क्षेत्रको पर्यटक ओसार्नमै
व्यस्त हुनुले सर्वसाधारण जनता त्यसको सबैभन्दा बढी मारमा परेका
हुन् । पहिरोका कारण स्थलमार्ग पूर्ण रुपमा ठप्प हुँदा कैलाश टुर जाने पर्यटकहरुले सास्ती खेप्नुपरेको छ । पर्यटकहरु हेलिकोप्टरको माध्यमबाट मात्रै आवतजावत गर्नुपनेर् बाध्यता सिर्जना हुनुले सम्बन्धित कम्पनीहरु पनि समस्यामा पर्न थालेका छन् । टुर प्याकेज पनि महँगिएको छ । कैलाश टुर अपरेटर्स एसोसिएसनका द्वितीय उपाध्यक्ष बासु अधिकारीका अनुसार पहिरो जानुअघिको भन्दा अहिले ३० हजार आइसीसम्म पर्यटकले बढी खर्च गर्नुपनेर् अवस्था सिर्जना भएको छ । हेलिकोप्टरको वैकल्पिक उपाय नहुँदा पहिलेको भन्दा टुर प्याकेज महँगिएको अधिकारीको भनाइ छ ।
अगष्ट र सेप्टेम्बर महिनालाई कैलाश भ्रमण गर्ने मुख्य सिजन मानिन्छ । कैलाश टुरमा विशेष गरी भारतीय र रसियन पर्यटक जाने गर्दछन् । यस वर्षको सिजनमा ७ सयदेखि ८ सय जनाको हाराहारीमा नेपाल हुँदै कैलाश टुरका लागि पर्यटक गएको कैलाश टुर अपरेटर एसोसिएसनले जनाएको छ । कैलाश टुरमा बुढाबुढी तथा सपरिवार जाने भएकोले आवतजावतमा थप समस्या भएको छ । पहिले नै गइसकेकाहरुलाई फर्काउन सम्बन्धित कम्पनीलाई समस्या परेको पनि उहाँले बताउनुभयो । पाँच सिटर हेलिकोप्टरको प्रति चार्टर एक हजार ३ सय देखि एक हजार ५ सय डलरसम्म लिने गरिएको छ भने २४ सिटरको लागि ६ हजार डलरसम्म लिइएको पाइएको छ ।
पर्यटकीय हिसाबले अहिले अफ सिजन भएको हुनाले अधिकांश कम्पनीहरुको हेलिकोप्टर उपत्यका बाहिर अनि भएका पनि प्राविधिक समस्याका कारण ग्राउण्डेड गरिएको छ । माउन्टेन एयरको जम्मा ३ वटामध्ये एकवटा मात्रै हेलिकोप्टर सञ्चालनमा रहेको छ भने दुईटा ग्राउण्डेड गरिएको छ । त्यस्तै फिस्टेल एयरको पनि ३ वटामध्ये १ वटा मात्रै सञ्चालनमा ल्याइएको छ । ग्राउण्डेड गरिएका दुईवटा मध्ये एउटा हेलिकोप्टरले सिन्धुपाल्चोकको पहिरो पीडितलाई उद्धार गनेर् क्रममा उक्त हेलिकोप्टरको पंखाले एक स्थानीयको ज्यान गएको थियो ।
त्यसैगरी अकोर् हेलिकोप्टर कम्पनी मनाङ एयरसँग दुईवटा हेलिकोप्टर रहेको छ । ती दुईवटै हेलिकोप्टर अहिले उडानमा व्यस्त छन् । मनाङले एकवटा हेलिकोप्टर हालै मात्र भित्र्याएको हो । त्यस्तै अकोर् हेलिकोप्टर श्री एयरलाइन्ससँग ६ वटा हेलिकोप्टर रहेको छ । जसमध्ये केही हेलिकोप्टर उपत्यका बाहिर र बाँकी रहेको अधिकांश हेलिकोप्टर उडानमा व्यस्त छन् । पहिरोले सडकमार्ग अवरुद्ध पारेपछि त्यसअघि गएका पर्यटक ओसार्नका लागि हेलिकोप्टर बढी व्यस्त भएको सम्बन्धित कम्पनीहरुले जनाएका छन् । पहिरो गएको झण्डै दुई हप्ताको अन्तरालमा कैलाश टुरबाट फर्किने पर्यटकको संख्यामा केही कमी आएको कम्पनीहरु बताउँछन् । मौसमको कारणले हेलिकोप्टर उडानमा पनि कहिलेकाही समस्या आउने गरेको बुझिएको छ ।
चीनसँग जोडिएको एक मात्र अरनिको राजमार्ग चिनियाँ पर्यटक नेपाल भित्रिने प्रमुख नाकासमेत भएको कारण पहिरोबाट पर्यटन क्षेत्र पनि प्रभावित भएको छ । अरनिको राजमार्ग ठप्प हुँदा राज्यले दैनिक २ करोड रुपैयाँभन्दा बढी राजस्व गुमाउनु परिरहेको छ । माउन्टेनले राम्चे, जुरे, ड्यामसाइड, लामोसाँघु बजारलगायत ठाउँहरु आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकका लागि आकर्षक गन्तव्यको रुपमा परिचित भइरहेको बेला यस्तो विपत्ति आइपरेको हो । पहिरोले थुनेर भोटेकोशीमा तीन किलोमिटर लामो ताल बनेको छ । उक्त ताललाई तालकै रुपमा जोगाएर राख्न सकिन्छ कि भन्ने बहस पनि यदाकदा हुन थालेको छ ।
स्थलमार्ग बन्द हुँदा सो मार्ग हुँदै आउजाउ गनेर् आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकले हदैसम्मको सास्ती खेप्नुपरेको छ । पहिरो गएपछि अघिल्लो हप्ता तातोपानी र मानसरोवर गएका पर्यटकको बिचल्ली भएको थियो भने अलपत्र परेका ६० जना भारतीय तीर्थयात्रीको हेलिकोप्टरबाट उद्धार गरिएको थियो । त्यस्तै, करिब सय जना पर्यटकलाई कोदारी पु¥याउनुपरेको थियो । पहिरो गएकै स्थानबाट एक जना बेल्जियम पर्यटकलाई सेनाले उद्धार गरेको थियो । पहिरोमा एक वटा रिसोर्ट र सानातिना थुप्रै होटल लजहरु बगाएको थियो । उक्त घटनामा ११ जना आन्तरिक पर्यटक बेपत्ता भएका थिए । बेपत्ता ११ जनामध्ये कोही बास बस्न आएका र कोही त्यस क्षेत्रमा घुम्न आएका पर्यटक रहेको अनुमान लगाइएको छ ।
No comments:
Post a Comment